مرکز مطالعات استراتژیک هزاره‌ها با هدف ایجاد نهادی پایدار برای پژوهش، آموزش، گفت و گو، فعالیت‌های فرهنگی و تقویت پیوندهای اجتماعی جامعه هزاره تأسیس می‌شود. در طرح این مرکز، ایجاد سالن اجتماعات عمومی، سالن‌های کنفرانس و جلسات، فضاهای آموزشی، کتابخانه، مرکز پژوهش و مطالعه و همچنین امکانات مناسب برای پذیرایی از پژوهشگران و مهمانان در نظر گرفته شده است.

هدف از ایجاد این مجموعه تنها تأسیس یک ساختمان نیست؛ بلکه فراهم ساختن پایگاهی ماندگار برای دانش، فرهنگ، همبستگی اجتماعی و برنامه‌ریزی برای آینده جامعه هزاره است.

مهم‌ترین اهداف و کارکردهای این مرکز عبارت‌اند از:

۱ ـ مرکز اجتماعی برای همه

جامعه هزاره امروز در بسیاری از کشورهای جهان، به ویژه در اروپا، حضور گسترده‌ای دارد. مرکز مطالعات استراتژیک هزاره‌ها می‌کوشد خانه‌ای مشترک و فضایی باز و فراگیر برای همه هزاره‌ها، فارغ از گرایش‌های مذهبی، فکری، سیاسی و اجتماعی آنان باشد.

این مرکز بر احترام متقابل، همزیستی، گفت و گو و همکاری استوار خواهد بود و می‌تواند زمینه آشنایی، همبستگی و مشارکت سازنده میان نسل‌ها و گروه‌های مختلف جامعه هزاره را فراهم سازد.

۲ ـ فعالیت‌های فرهنگی، آموزشی و عمومی

مرکز می‌تواند میزبان کنفرانس‌ها، نشست‌های علمی، برنامه‌های فرهنگی و هنری، دوره‌های آموزشی، کارگاه‌ها و گفت و گوهای تخصصی درباره مسائل اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و سیاسی باشد.

یکی از نیازهای مهم جامعه هزاره، گسترش همکاری و همگرایی بر پایه گفت و گو و احترام به تنوع دیدگاه‌هاست. این مرکز می‌تواند زمینه‌ای فراهم سازد تا صاحب‌نظران، فعالان و نهادهای مختلف درباره مسائل مهم جامعه آزادانه گفت و گو کنند و برای مسائل مشترک، راه‌حل‌های عملی و سازنده بیابند.

۳ ـ پژوهش و تدوین راهبردهای آینده

یکی از وظایف اساسی مرکز، فراهم ساختن زمینه پژوهش‌های علمی و مطالعات راهبردی درباره جامعه هزاره و تحولات مرتبط با آن است.

پژوهشگران و صاحب‌نظران می‌توانند موضوعاتی چون تحولات سیاسی و اجتماعی افغانستان، وضعیت منطقه و جهان، مهاجرت و ادغام اجتماعی، حقوق بشر، آموزش، توسعه اقتصادی، فرهنگ و هویت و جایگاه جامعه هزاره در عرصه بین‌المللی را مورد مطالعه قرار دهند.

نتایج این پژوهش‌ها می‌تواند از طریق انتشار گزارش‌ها، کتاب‌ها و مقالات و نیز برگزاری نشست‌های تخصصی در اختیار جامعه، نهادهای مدنی، پژوهشگران و تصمیم‌گیران قرار گیرد و به شناخت بهتر مسائل و تدوین راهبردهای آگاهانه برای آینده کمک کند.

۴ ـ پاسداری از هویت، زبان و میراث فرهنگی

مهاجرت گسترده هزاره‌ها به کشورهای مختلف، فرصت‌های تازه‌ای برای نسل‌های جدید ایجاد کرده است؛ اما در عین حال می‌تواند موجب کاهش ارتباط آنان با زبان، تاریخ و میراث فرهنگی خود شود.

مرکز، ضمن تأکید بر مشارکت فعال هزاره‌ها در جوامع محل زندگی و احترام به ارزش‌ها و قوانین کشورهای میزبان، برای حفظ و انتقال زبان، تاریخ، فرهنگ و میراث اجتماعی هزاره‌ها به نسل‌های آینده نیز تلاش خواهد کرد.

برگزاری دوره‌های آموزشی و برنامه‌های فرهنگی، گردآوری و نگهداری اسناد تاریخی و ایجاد کتابخانه و آرشیو می‌تواند بخشی از این مأموریت باشد.

۵ ـ آموزش مدارا، همزیستی و مبارزه با تبعیض

جامعه هزاره در دوره‌های مختلف تاریخی با تبعیض، خشونت و تعصبات قومی و مذهبی روبه‌رو بوده است. یکی از رسالت‌های مرکز آن است که نسل‌های جدید را با ارزش‌هایی چون کرامت انسانی، مدارا، برابری، احترام به تنوع و حل مسالمت‌آمیز اختلافات آشنا سازد.

برنامه‌های آموزشی و فرهنگی مرکز می‌تواند به ویژه به جوانان کمک کند تا در برابر افراط‌گرایی، نفرت‌پراکنی، نژادپرستی و تعصبات قومی و مذهبی، رویکردی آگاهانه و مسئولانه داشته باشند و به شهروندانی فعال و سازنده در جوامع محل زندگی خود تبدیل شوند.

۶ ـ فعالیت‌های دینی و فرهنگی

در کنار فعالیت‌های علمی، اجتماعی و فرهنگی، بخشی از مجموعه می‌تواند به برنامه‌های دینی و فرهنگی «مرکز اسلامی تشیع اروپا» اختصاص یابد.

هدف این بخش، فراهم ساختن زمینه آموزش و شناخت آگاهانه معارف اسلامی و شیعی با تأکید بر عقلانیت، اعتدال، اخلاق، مدارا، احترام به انسان و همزیستی مسالمت‌آمیز است.

فعالیت‌های این بخش با حفظ استقلال حوزه پژوهشی مرکز مطالعات و با احترام کامل به آزادی عقیده و تنوع فکری و مذهبی جامعه انجام خواهد شد.

۷ ـ خانه‌ای برای هزاره‌ها در اروپا

مرکز مطالعات استراتژیک هزاره‌ها می‌تواند به پایگاهی شناخته‌شده فرهنگی، علمی و اجتماعی برای جامعه هزاره در اروپا تبدیل شود؛ مکانی که هزاره‌ها از کشورهای مختلف بتوانند در آن یکدیگر را ملاقات کنند، در برنامه‌های علمی و فرهنگی شرکت نمایند و ارتباطات اجتماعی و حرفه‌ای خود را گسترش دهند.

این مرکز همچنین می‌تواند پلی میان جامعه هزاره و دانشگاه‌ها، مؤسسات پژوهشی، نهادهای مدنی، سازمان‌های حقوق بشری و دیگر نهادهای اروپایی و بین‌المللی باشد و زمینه معرفی بهتر ظرفیت‌ها، مسائل و دیدگاه‌های جامعه هزاره را فراهم سازد.

۸ ـ ارتباط و مشارکت نسل جوان

نسل جوان یکی از مهم‌ترین سرمایه‌های جامعه هزاره است. مرکز می‌تواند فضایی امن و سازنده برای دیدار، آموزش، فعالیت‌های فرهنگی، ورزش‌های فکری، کار داوطلبانه و شکل‌گیری ابتکارات جوانان فراهم کند.

ارتباط مستقیم کودکان، نوجوانان و جوانان با یکدیگر، در کنار برنامه‌های آموزشی و فرهنگی مناسب، می‌تواند احساس تعلق اجتماعی، اعتماد به نفس، مسئولیت‌پذیری و مشارکت مدنی آنان را تقویت کند.

هدف آن است که نسل جدید، ضمن حفظ پیوند با ریشه‌های فرهنگی خود، با جامعه‌ای که در آن زندگی می‌کند نیز ارتباطی فعال، موفق و سازنده داشته باشد.

۹ ـ میراثی برای نسل‌های آینده

ساخت چنین مرکزی تنها ایجاد یک ساختمان نیست؛ بلکه سرمایه‌گذاری بلندمدت در دانش، فرهنگ، همبستگی و آینده نسل‌های بعدی است.

این مرکز می‌تواند یادگار تلاش نسلی از هزاره‌های مهاجر باشد که در کنار ساختن زندگی جدید خود، مسئولیت حفظ میراث فرهنگی، گسترش دانش و فراهم ساختن امکانات بهتر برای فرزندان و نسل‌های آینده را نیز بر عهده گرفته‌اند.

مشارکت در ایجاد و توسعه این مرکز، تنها کمک به ساخت یک مجموعه فیزیکی نیست؛ بلکه سهمی ماندگار در بنیان‌گذاری نهادی است که دستاوردهای علمی، فرهنگی، آموزشی و اجتماعی آن می‌تواند برای سال‌های طولانی در خدمت جامعه و نسل‌های آینده قرار گیرد.