مرکز مطالعات استراتژیک هزارهها نهادی پژوهشی، فرهنگی و راهبردی است که با هدف مطالعه علمی مسائل تاریخی، اجتماعی، فرهنگی، حقوقی و سیاسی جامعه هزاره و کمک به شناخت بهتر چالشها و فرصتهای پیش روی این جامعه فعالیت میکند. مرکز میکوشد فضایی مشترک و فراگیر برای هزارهها، فارغ از گرایشهای مذهبی، فکری و سیاسی آنان فراهم سازد و از طریق پژوهش، آموزش، گفت و گو، مستندسازی و تولید دانش، به حفظ میراث تاریخی و فرهنگی و ترسیم چشمانداز آینده جامعه هزاره کمک کند.
فعالیتهای مرکز بر استقلال پژوهشی، روشهای علمی، احترام به تنوع فکری و مذهبی، گفت و گوی مسالمتآمیز و دفاع از حقوق و کرامت انسانی استوار است. مرکز همچنین میکوشد میان پژوهشگران، دانشگاهیان، متخصصان، فعالان مدنی و نسل جوان هزاره در کشورهای مختلف زمینه همکاری و تبادل اندیشه را فراهم سازد.
حوزههای اصلی فعالیت مرکز
اول ـ پژوهش، مستندسازی و حقوق بشر
پژوهش درباره تاریخ هزارهها، نسلکشیها، قتلعامها، کوچهای اجباری، تبعیضهای ساختاری و دیگر موارد نقض حقوق آنان؛ گردآوری و بررسی اسناد و مدارک تاریخی؛ ایجاد آرشیو علمی و مستندسازی یافتهها بر اساس معیارهای معتبر پژوهشی و حقوقی. در موارد مقتضی، یافتههای مستند میتواند با همکاری متخصصان و حقوقدانان برای پیگیری از مجاری قانونی ملی و بینالمللی مورد استفاده قرار گیرد.
دوم ـ مطالعات سیاسی و راهبردی
مطالعه و تحلیل تحولات سیاسی افغانستان، منطقه و جهان و بررسی تأثیر این تحولات بر وضعیت و آینده جامعه هزاره؛ تهیه گزارشهای تحلیلی، مطالعات راهبردی و پیشنهادهای سیاستی و فراهم کردن زمینه گفت و گو میان صاحبنظران درباره راههای تأمین حقوق، امنیت، توسعه و مشارکت مؤثر هزارهها در عرصههای ملی و بینالمللی.
سوم ـ فرهنگ، جامعه و اندیشه
پژوهش درباره فرهنگ، زبان، هویت، باورهای دینی، تحولات اجتماعی و مسائل نسلهای جدید هزاره؛ حمایت از گفت و گوی علمی و فرهنگی، مقابله فکری با افراطگرایی و ترویج مدارا، همزیستی، احترام متقابل و مسئولیتپذیری اجتماعی. مرکز در این حوزه به تنوع مذهبی و فکری جامعه هزاره احترام میگذارد و زمینه گفت و گو میان دیدگاههای مختلف را فراهم میکند.
چهارم ـ تاریخ، جغرافیا و میراث هزارهها
گردآوری و بررسی اسناد تاریخی، آرشیوهای ملی و بینالمللی، نقشهها، گزارشهای دیپلماتیک، آثار پژوهشگران و دیگر منابع معتبر درباره جغرافیای تاریخی، تحولات جمعیتی، مهاجرتها، کوچهای اجباری و تغییرات مالکیت و سکونت در مناطق هزارهنشین. هدف، ایجاد یک مجموعه علمی و مستند برای شناخت دقیقتر تاریخ و جغرافیای هزارهها و فراهم ساختن منابع معتبر برای پژوهشهای آینده است.
مرکز مطالعات استراتژیک هزارهها میکوشد با بهرهگیری از دانش پژوهشگران و متخصصان و با مشارکت جامعه هزاره، به مرکزی معتبر برای پژوهش، مستندسازی، تولید اندیشه و آیندهپژوهی تبدیل شود؛ مرکزی که گذشته را مستند سازد، مسائل امروز را تحلیل کند و برای آینده راهحل و چشمانداز ارائه دهد.
ومن الله التوفیق وعلیه التکلان